Vraag uit de praktijk: hoe houd je het ecogram vast in je team?
Een collega vroeg hoe je het ecogram invoert in een zorgteam en zorgt dat het blijft. Het lukt als het ecogram bij een vaste werkwijze hoort en iemand het bijhoudt.
Een collega-adviseur vroeg ons: hoe voer je het ecogram in bij een zorgteam in de VVT, en hoe zorg je dat het daarna blijft?
Wat we vonden
Een ecogram is een tekening van het netwerk rond een cliënt. In het midden staat de cliënt, eromheen de mensen met wie hij contact heeft. Dat is familie, en ook vrienden, buren, oud-collega’s, medebewoners en professionals. Bij elk contact schrijf je wat het voor de cliënt betekent, zoals gezelschap, advies of praktische steun. Waardigheid en trots heeft er een stappenplan voor, met hulpvragen en een ingevuld voorbeeld, plus een aparte wegwijzer voor toepassen en borgen.
Het ecogram is een middel voor het gesprek met de cliënt en zijn naasten over wie er iets kan en wil bijdragen. Het risico is dat medewerkers het als formulier gaan invullen. Pas in een echt gesprek hoor je wat je niet had verwacht.
Een vaste plek in het werk
Een voorbeeld komt van Surplus, een zorgorganisatie met onder meer een woonzorgcentrum in Lage Zwaluwe. Rond 2016 werkte Surplus met het SOFA-model voor het contact met mantelzorgers. Een familiecontactpersoon was het vaste aanspreekpunt voor de mantelzorgers van drie cliënten; eerder waren dat er acht. Daarnaast maakten ze een ecogram van de cliënt. Zo zag de mantelzorger wie hij nog meer kon betrekken.
Een nieuwe bewoner hield zich afzijdig, en zijn dochter voelde zich verplicht elke week te komen. Uit het ecogram bleek dat hij twee biljartvrienden had. Surplus vroeg hen of ze een rol wilden spelen. Daarna haalden ze hem elke week op om te biljarten in de club waar ze zelf al jaren kwamen.
Om het SOFA-model levend te houden, hield Surplus een themaweek in de week van de Dag van de Mantelzorg. Op de kamers hingen borden waarop medewerkers met post-its zetten wat ze deden in het contact met mantelzorgers. Invoeren was volgens de projectleider niet genoeg: zonder blijvende aandacht zakt zo’n model weer weg. Dat geldt net zo goed voor het ecogram.
Wat je ermee kunt
Begin klein. Een organisatie die op de toolpagina aan het woord komt, begint bij cliënten van wie ze vermoedt dat hun netwerk klein is. Laat medewerkers eerst oefenen met het gesprek, voordat het ecogram in het dossier komt.
Spreek af wie het ecogram bijhoudt en wanneer het terugkomt, bijvoorbeeld in het multidisciplinair overleg en bij de evaluatie van het zorgleefplan. Vraag ook naar wie niet meteen genoemd wordt: vrienden, buren, de club. Draagt de mantelzorger veel, dan kan een belastingmeter het gesprek openen over hulp uit het netwerk of over respijtzorg.
Plan ten slotte een vast moment om met het team terug te kijken wat het ecogram heeft opgeleverd, bijvoorbeeld elk jaar rond de Dag van de Mantelzorg op 10 november.
Hoe je het ecogram in je team invoert en levend houdt, staat stap voor stap in Het ecogram in je team.
Loop je zelf ergens tegenaan in je team of organisatie? Stel je vraag. Een van ons leest hem en je krijgt binnen een week antwoord. Hebben anderen er ook iets aan, dan zetten we vraag en antwoord op de site, zonder namen en alleen als jij dat goed vindt. Vraagt het meer dan een antwoord, dan bellen we even.