Businesscase VPT: de invullijst

Een businesscase voor VPT rust op een handvol aannames, en die zie je pas als je elke post naast een gangbare waarde legt. Deze lijst zet de posten op een rij voor een complex waar cliënten met en zonder Wlz-indicatie door elkaar wonen, zoals een Thuisplusflat of een ander geclusterd of gespikkeld wooncomplex. Per post staat wat je in de praktijk tegenkomt. De waarden komen uit openbare bronnen en uit rekenvoorbeelden en businesscases die wij zagen, afgerond en zonder herkomst.

De waarden zijn een vertrekpunt. Wijkt jouw waarde af, zorg dan dat je kunt uitleggen waarom.

Zo gebruik je de lijst

1. Leg je eigen model naast de lijst en vink per post af of hij erin staat.
2. Zet bij elke post jouw waarde naast de gangbare. Schrijf bij elke afwijking in één zin waarom.
3. Reken de vijf knoppen onderaan door: wat gebeurt er met het resultaat als je ze een stap verzet?
4. Markeer wat een aanname is, zoals de openingsdatum of de bezettingsgraad, en wie hem kan bevestigen.

Wat je nodig hebt

• Het rekenmodel. In Excel of een ander programma, met de aannames op één plek, zodat je ze kunt verzetten.
• De cijfers van je eigen organisatie. Loonkosten per functieniveau, overheadpercentage en kosten van technologie.
• Het inkoopbeleid van je zorgkantoor. Met het tariefpercentage en de eisen aan clustering en nacht.
• Iemand uit de zorg en iemand uit control. Het rooster en de rekensom moeten op elkaar aansluiten.

Capaciteit en bewoners

• Aantal woningen, en hoeveel bewoners een Wlz-indicatie hebben of krijgen. Dat loopt sterk uiteen: van een handvol in een gewone seniorenflat tot 60 tot 80% in een complex dat met voorrang aan mensen met een zorgvraag wordt verhuurd.
• Bezettingsgraad. Gangbaar is 90 tot 95%, voor wisselingen bij verhuizing en overlijden.
• Verdeling over de zorgprofielen. VV5 is bijna altijd de grootste groep, bij VPT-aanbieders meestal 50 tot 80% van de cliënten. De rest is vooral VV4 en VV6.
• Bewoners zonder indicatie of met Wmo of wijkverpleging: hoeveel, wie levert hun zorg en wat brengt dat op.
• Ingroei: hoeveel cliënten er per maand netto bijkomen. Reken een paar tempo’s door, over minstens twee jaar.

Opbrengsten

• Het NZa-maximumtarief VPT 2027, exclusief behandeling, per dag: VV4 € 159,84, VV5 € 317,62, VV6 € 280,89, VV7 € 388,03.
• Het tariefpercentage van het zorgkantoor. Het vertrekpunt 2027 is 93,4% voor aanbieders die vooral VPT leveren, 95,4% voor extramuraal divers en 96,2% voor aanbieders die deels intramuraal werken. Nieuwe aanbieders krijgen 2% minder.
• Behandeling in of buiten het tarief. Meestal buiten: de huisarts blijft behandelaar.
• Een scenario met tariefkorting, voor de nieuwe leveringsvorm die VPT en MPT gaat vervangen.
• Opbrengst uit Wmo, wijkverpleging of servicekosten voor bewoners zonder Wlz-indicatie.

Zorguren en formatie

• Zorguren per cliënt per week, per profiel. In de modellen die wij zagen VV4 10 tot 15, VV5 20 tot 28, VV6 18 tot 25 en VV7 meer dan 28 uur. Tel indirecte tijd, zoals overdracht en rapportage, op één plek: in de uren of in de productiviteit.
• De zorgvraag verandert met de tijd. Een rekenvoorbeeld uit de sector neemt 75% van het gemiddelde bij instroom en 125% bij uitstroom.
• Productiviteit: het deel van de betaalde uren dat naar de cliënt gaat. Gangbaar is ongeveer twee derde (65 tot 70%). Bij cliënten dicht bij elkaar valt reistijd weg, maar overleg, scholing en verlof blijven.
• Teamgrootte. Vilans adviseert 10 tot 15 cliënten per team met ongeveer 10 medewerkers. Waardigheid en trots noemt kleine teams van 10 tot 12 en grote van 20 tot 25 medewerkers.
• Fte per cliënt. In de cases die wij zagen 0,6 tot 1,0 fte zorgteam per VPT-cliënt, zonder nacht.
• Minimumteam bij opening. Je hebt vanaf dag één dag- en avonddiensten zeven dagen per week nodig, ook als er nog weinig cliënten zijn.
• Roostercheck: tel de vaste diensten per dag op en vergelijk het aantal fte met de optelsom van de zorgvraag.

Personeelskosten

• Functiemix. Het zwaartepunt ligt bij niveau 2 en 3. Bij Cordaan en Zorgbalans (symposium VPT in de wijk, 2021) is 60% van het team niveau 1 en 2. De cliëntcoach is vaak verzorgende IG of verpleegkundige niveau 4.
• Loonkosten per functieniveau volgens de cao VVT, met werkgeverslasten, onregelmatigheidstoeslag, vakantietoeslag (8%) en eindejaarsuitkering (8,33%).
• Kostprijs per productief uur. In de cases die wij zagen tussen € 50 en € 56 (2024 tot 2026).

Nacht en toezicht

• Vorm van de nacht. Bij gespikkeld VPT komt de nachtzorg van buiten: vanuit een verpleeghuis binnen 500 meter of een regionaal nachtteam.
• Je bijdrage aan die nacht. Regionale avond-, nacht- en weekendzorg is volgens Zorgverzekeraars Nederland in de huidige vorm niet kostendekkend. Reken op een vaste bijdrage per jaar of per cliënt.
• Een eigen nachtdienst in het gebouw is bij gespikkeld VPT zelden betaalbaar. Reken hem alleen door als je veel meer cliënten in de buurt hebt.
• Toegangsbeheer, zoals een elektronisch slot of sleutelkluis voor de centrale deur. Soms betaalt de corporatie, anders gaat het uit het dagtarief.

Overige kosten

• Indirecte kosten. Bij aanbieders van Wlz-zorg thuis 16 tot 20% van de opbrengst.
• Zorgtechnologie. Alarmering vanaf € 30 tot € 40 per cliënt per maand. Met leefpatroonmonitoring kom je hoger uit, rond € 100 tot € 150. Technologie en de opvolging van alarmen gaan uit het VPT-tarief.
• Maaltijden. Ze horen bij het pakket. Rond € 7 tot € 10 per cliënt per dag.
• Overige directe kosten, zoals was, verzorgingsmateriaal en vervoer.
• De gezamenlijke ruimte. De exploitatie is moeilijk rond te krijgen, veel financiering is nog projectmatig. Voor de bouw of verbouw bestaat de SOO-regeling, mits de ruimte open is voor de buurt.
• Locatiemanagement en facilitaire kosten, als die niet al in de overhead zitten.
• Eenmalige aanloopkosten: werving, inwerken, scholing en projectleiding. In de cases die wij zagen € 100.000 tot € 250.000.

Vijf knoppen

Clustering en het zorgkantoor

• Vanaf 2027 krijgen nieuwe cliënten met ongeclusterde zorg in principe MPT. Volgens het landelijk beleidskader is zorg geclusterd als drie of meer mensen met dezelfde zescijferige postcode zorg krijgen.
• Zilveren Kruis toetst een nieuwe geclusterde locatie op de vraag in de regio, en vraagt dat de afspraken over medisch generalistische zorg rond zijn voor de opening.
• Zorgkantoren verschillen in hoe ruim ze geclusterd VPT toelaten. Vraag het je eigen zorgkantoor voordat je verder rekent.

Valkuilen

• Vaste posten niet meeschalen. Als het complex groter wordt, groeien nacht, minimumteam en aanloopkosten niet vanzelf mee in het model. Het resultaat ziet er dan beter uit dan het zal worden.
• Rekenen op aantallen die niet komen. In de eerste Rotterdamse Thuisplusflats kreeg de zorgaanbieder een vast bedrag per Wmo-cliënt per week, en de gemeente rekende op honderd cliënten per flat. In vier van de zes flats bleef het bij ongeveer veertig, en een deel van de aanbieders leed verlies. Voor de nieuwe aanbesteding koos Rotterdam een bekostiging die niet meer afhangt van het aantal cliënten. Toets je eigen instroom aan wie er in het complex echt woont.
• Dubbel tellen. Een besparing door technologie en een lagere inzet in het rooster tellen voor hetzelfde uur. Reken het effect van technologie op één plek.
• Naastenzorg als besparing. Wat naasten en vrijwilligers bijdragen, verschilt per bewoner. Reken er niet op in de formatie voordat je het in de praktijk ziet.
• Eén getal naar het bestuur. Laat een bandbreedte zien met de knoppen erbij, zodat het bestuur ziet waar het besluit op rust.

Wat het niet is

De lijst rekent niets uit en schrijft niets voor. Hij helpt je een eigen model na te lopen. De waarden komen uit 2024 tot 2027 en veranderen elk jaar met tarieven en cao.

Verder lezen

• Hoe wordt VPT gefinancierd (Waardigheid en trots)
• Nachtzorg bij Wlz-zorg thuis (Waardigheid en trots)
• Teamsamenstelling: hoe bouw je het op (Waardigheid en trots)
• Verpleeghuiszorg thuis in de wijk (Vilans)
• VPT in de praktijk (Van zorg naar gewoon leven, Zilveren Kruis)
• Zes gespikkelde woonvormen (Waardigheid en trots)